uzlasma.org

Devlet Adamları Hangi Mahkemede Yargılanır?

Devlet Adamları Hangi Mahkemede Yargılanır?

Devlet adamlarının nerede yargılandığını bilmek bize genel kültür katmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan yüksek rütbeli kamu görevlileri, uzun yıllardır Anayasa Mahkemesi tarafından üstlenilen ‘Yüce Divan‘ isimli farklı bir yargılama makamında yargılanmaktadırlar.

 Yüce Divanın Amacı

 Bu farklı makamın varlığının iki ana sebebi vardır. Bunlardan ilk akla gelen, yüksek nüfuzlu bu kişilerin görevlerini suiistimal etme ihtimalleridir. Bu ihtimalden kaynaklı, devlet büyüklerinin kayırılıp yargının etkilenmemesi için ‘Yüce Divan’ etkili bir yargılama makamıdır. İkinci ana neden ise siyasal hesaplaşma düşüncesi ile haksızlığa uğrama ihtimali olan devlet büyüklerinin korunması ve adil yargılanması içindir. İlk durumun tersi olan ikinci durumda önemli bir etmendir.

 Yüce Divanın Kısa Tarihçesi

 1876 yılında ‘Divanı Ali’ ismi ile karşımıza çıkan Yüce Divan, 30 kişilik bir heyetten oluşmaktaydı. O dönem de ‘Divanı Hüküm (Yargılama Makamı)’ ve ‘Daire-i İthamiye (İddia Makamı)’ isimli iki kısımdan oluşan yüce divan, kısa ve öz olan 1921 anayasasında kendine yer bulamamıştır. 1924 yılının Teşkilatı Esasiye Kanunu’nda ise 1 reis, 14 asil üye ve 6 yedek üye olmak üzere 21 kişilik bir heyet olarak tekrar faaliyete başlamıştır. 1961 anayasası ise Yüce Divan görevini Anayasa Mahkemesi’ne bırakmıştır. 1961 anayasası gibi 1982 anayasası da bu yüce mahkemeye Yüce Divan görevini vermiştir.

 1961 ve 1982 Anayasası Arasındaki Farklar

 Anayasa Mahkemesi’nin Yüce Divan sıfatıyla; Bakanlar Kurulu Üyeleri’ni, Cumhurbaşkanı’nı ve Cumhuriyet Başsavcı’sı gibi üst düzey devlet memurlarını yargılaması 1961 anayasası ile belirlendi. 1961 anayasasında 15 asil ve 5 yedek üyeden oluşan Yüce Divan, 1981 anayasası ile 11 asil 4 yedek üyeden oluşmaya başladı. 1961 anayasası ile birlikte üyelerin seçiminde ise Cumhurbaşkanı, Yargıtay, Askeri Yargıtay, Sayıştay genel kurulları ve Yüksek İdare Mahkemesi’nin de katkılarıyla seçilir. Anayasaya göre üyelerin 40 yaş üstü olması, fiilen 15 yıl kamu hizmetinde çalışmış veya avukatlık yapmış olası gibi şartları yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak 10 Kasım 1983 yılında yapılan düzenlemeler ile 1982 anayasasına seçilme yeterliliği şartları genişletilerek eklenmiştir. Bunun sonucunda 15 yıl devletin üst kademelerinde de çalışmış olan kişilerde artık Yüce Divana üye olabilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ